Otelimizde alacağımız kahvaltının ardından Kosova’nın Prizren şehrinden ayrılıyor ve Makedonya’nın başkenti Üsküp’e doğru yola çıkıyoruz. Yaklaşık 100 km’lik yolculuğun ardından Üsküp’ün en önemli doğal güzelliklerinden biri olan Matka Kanyonu’na varıyoruz. Yoğunluk durumuna göre rehberimizin inisiyatifinde gerçekleştirilecek bu ziyarette, dileyen misafirlerimiz tekne turuna katılabilir ya da göl kenarında kahve molası verebilir.Matka Kanyonu gezimizin ardından Üsküp Kalesi yakınında aracımızdan iniyor ve Osmanlı’nın 500 yılı aşkın süre hüküm sürdüğü Üsküp Türk Çarşısı’nda yaya şehir turumuza başlıyoruz. Bu tur sırasında Mustafa Paşa Camii, Kuyumcular Sokağı, Arasta Camii, Vardar Nehri üzerindeki Taş Köprü, Türk ve Yahudi Mahalleleri, Davut Paşa Hamamı, Çifte Hamam, Murat Paşa Camii, Sulu Han, Kapan Han ve Kurşunlu Han gibi Osmanlı döneminden kalma önemli eserleri görüyoruz.Yaya turumuz sırasında ayrıca Üsküp Meydanı, Büyük İskender Heykeli, II. Filip Heykeli, Kiril ve Metodi Heykelleri, Aziz Spas Kilisesi, Rahibe Teresa Anıtı ve Müzesi, Makedonya Arkeoloji Müzesi, Ulusal Tiyatro Binası, Vardar Nehri ve 1963 depreminde yıkılan Eski Tren Garı Binası panoramik olarak görülecek yerler arasındadır.Tur sonrası serbest zaman veriyoruz. Akşam yemeği sonrası konaklama Üsküp’teki otelimizde. Dileyen misafirlerimiz, gece ışıklandırmalarıyla oldukça etkileyici olan Üsküp şehir merkezinde serbest vakit geçirebilirler. Konaklama 4* veya 5* otellerde olacaktır.

Otelimizde alacağımız kahvaltının ardından hareket ediyor ve Üsküp’e yaklaşık 1 saat mesafede, Kanuni Sultan Süleyman döneminde kurulmuş şirin Osmanlı kasabası Kalkandelen’e (Tetovo) doğru yola çıkıyoruz. Yaklaşık 40 km’lik yolculuğun ardından Kalkandelen’e varıyoruz. Buradaki ilk durağımız, bölgenin en önemli Bektaşi merkezlerinden biri olan Harabati Baba Tekkesi oluyor. Tekkenin uzun yıllar bakıcılığını yapmış olan Cemali’den ve burada yaşayan Bektaşi dervişi Abdulmuttalip’ten tekkenin tarihi ve yapılan çalışmalar hakkında bilgi alıyoruz. Ardından 1833 yılında Abdurrahman Paşa tarafından yaptırılan Alaca Camii’ni ziyaret ediyoruz. Caminin iç ve dış süslemelerinde kullanılan; hayvan kanı, bitki kökleri ve yumurta akı karışımıyla elde edilen doğal boyalar ve Osmanlı mimarisinde nadir görülen barok tarzı bezemeler ziyaretçileri oldukça etkiliyor.

Kalkandelen gezimizin ardından yaklaşık 130 km’lik bir yolculukla Ohrid’e doğru hareket ediyoruz. Varışımızla birlikte, Osmanlı’nın Balkanlar’daki en önemli merkezlerinden biri olmuş tarihi Ohrid şehrini tanımaya başlıyoruz. Şehir turumuz sırasında 11 asırlık çınar, Zeynel Abidin Paşa (Halveti) Tekkesi, Ali Paşa Camii, Şehir Meydanı, inci dükkânlarıyla ünlü Ohrid Çarşısı, Aziz Klement Heykeli, Safranbolu’yu andıran sokaklarda geleneksel kâğıt yapım atölyesi, Aya Sofya Kilisesi ve Antik Tiyatro görülecek yerler arasındadır. Akşam yemeği sonrası konaklama Ohrid’teki otelimizde. Konaklama 4* veya 5* otellerde olacaktır.

Otelimizde kahvaltımızı aldıktan sonra hareket ediyoruz. İlk durağımız, Ohrid Gölü’nün batı kıyısında yer alan ve nüfusunun büyük bölümünü Müslümanların oluşturduğu Struga kasabası oluyor. Ohrid’e yalnızca 14 km mesafede bulunan Struga’da, Ohrid Gölü’nden doğan Kara Drim Nehri’ni görüyor ve rehberimizden şehir hakkında genel bilgiler alıyoruz.Struga ziyaretimizin ardından Arnavutluk’a doğru yola çıkıyor, Kafasan Sınır Kapısı’ndan geçerek ülkeye giriş yapıyoruz. Sınır geçişinden sonra, 1945–1985 yılları arasında ülkeyi yöneten Enver Hoca döneminde inşa edilmiş, sayılarının 300.000’e yaklaştığı söylenen mantar şeklindeki beton sığınaklar (Bunkerler) yol boyunca dikkatimizi çekiyor.

Arnavutluk’taki ilk durağımız Elbasan oluyor. Struga’dan yaklaşık 78 km sonra ulaştığımız şehirde, Elbasan Kalesi’nde mola veriyor, kale çevresindeki Türk sokaklarını ve Hünkar Camii’ni görüyoruz. Ardından 42 km mesafedeki başkent Tiran’a doğru yolumuza devam ediyoruz. 1614 yılında Süleyman Paşa tarafından imar edilen ve 1920’den bu yana Arnavutluk’un başkenti olan Tiran’da, panoramik bir şehir turu gerçekleştiriyoruz. Bu tur sırasında Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği, ABD Büyükelçiliği, Diyanet Vakfı tarafından inşa edilen dört şerefeli Namazgâh Camii, Süleyman Paşa Heykeli, Tiran Şehir Meydanı, Ethem Bey Camii, Saat Kulesi, Ulusal Müze, Üniversite Binası, Opera ve Bale Binası, Arnavutların milli kahramanı Skender Beg Heykeli, Parlamento ve Bakanlık Binaları ile Cumhurbaşkanlığı Köşkü panoramik olarak görülecek yerler arasındadır. Tiran gezimizin ardından İşkodra Gölü kıyısında yer alan İşkodra şehrine doğru hareket ediyoruz. 435 yıl Osmanlı hâkimiyetinde kalmış, Balkanlar’ın stratejik açıdan en önemli şehirlerinden biri olan İşkodra’da şehir kalesi ve surlarını görüyor, merkezde kısa bir yürüyüş turu ve serbest zaman veriyoruz. Akşam yemeği sonrası konaklama İşkodra’daki otelimizde. Konaklama 4* veya 5* otellerde olacaktır.

0telde kahvaltımızı aldıktan sonra hareket ediyoruz. Günün ilk durağı Karadağ’ın başkenti Podgorica. Otobüsümüzle yapacağımız panoramik şehir turunda, Cumhurbaşkanlığı Binası, Azerbaycan tarafından yaptırılan şehir parkı, Milenyum Köprüsü ve Kral Nikola Heykeli görülecek yerler arasındadır. Podgorica gezimizin ardından Adriyatik kıyılarına doğru ilerliyor ve St. Stefan Adası’na ulaşıyoruz. Karadağ’ın simgelerinden biri olan bu eşsiz manzarada fotoğraf molası vererek anı ölümsüzleştiriyoruz. Ardından 11 km mesafedeki Budva’ya hareket ediyoruz. Budva’da yapacağımız yaya turunda, Budva Kalesi, Napolyon tarafından yaptırılan hisar, kale içinde ortaçağdan günümüze korunmuş tarihi dükkânlar, Katolik Kilisesi, Ortodoks Kilisesi ve Marina görülecek yerler arasındadır. Tur sonrası alışveriş ve serbest zaman veriyoruz. Serbest zamanın ardından UNESCO tarafından koruma altına alınmış Orta Çağ kenti Kotor’a doğru yola çıkıyoruz. 22 km süren yolculuk sonrası Kotor’a varışımızla birlikte yerel rehber eşliğinde şehir turu gerçekleştiriyoruz. Bu turda Silah Meydanı, Saat Kulesi, Utanç Sütunu, Aziz Trifun Katedrali, Zanaatçılar Sokağı, Tulumba Çeşmeleri, Nehir Kapısı ve Aziz Luka Meydanı görülecek önemli noktalar arasındadır. Kotor’daki serbest zamanın ardından Bosna Hersek’e doğru hareket ediyor, Trebinje şehrine varıyoruz. Akşam yemeği sonrası konaklama Trebinje’deki otelimizde. Konaklama 4* veya 5* otellerde olacaktır.

Not:Trebinje şehrine sadece konaklama için gidilmektedir. Otel müsaitliğine göre konaklama Mostar şehrinde de olabilmektedir.

Not: Karadağ’ın yeniden vize uygulamasına geçmesi durumunda, programda değişiklik yapılabilir ve Karadağ günü yerine Sırbistan (Belgrad) turu programa dahil edilecektir.

Otelimizde kahvaltımızı aldıktan sonra Mostar’a doğru yola çıkıyoruz. Varışımızın ardından yapacağımız şehir turunda ilk olarak Şehit Camii ve avlusundaki mezarlığı ziyaret ediyoruz. Bu mezarlığın en dikkat çekici özelliği, savaş sırasında Müslüman Boşnaklarla birlikte omuz omuza çarpışan Hırvat ve Sırp Mostarlılara ait mezarların da burada bulunmasıdır. Ardından, nehirden toplanan taşlarla döşenmiş kaldırımlarıyla ünlü Tarihi Mostar Çarşısı’nda yürüyüş yapıyoruz.

Turumuzda ayrıca, Mostar Köprüsü’nün en güzel fotoğrafının çekildiği nokta olarak bilinen Koski Mehmet Paşa Camii, T.C. Mostar Başkonsolosluğu, 1566 yılında Mimar Sinan’ın öğrencisi Mimar Hayrettin tarafından inşa edilen ve 1993’te yıkıldıktan sonra 2004 yılında aslına uygun şekilde yeniden yapılan Tarihi Mostar Köprüsü, köprü güvenliği için inşa edilmiş ve günümüzde müze olarak hizmet veren Tara Kulesi, Kriva Cuprija (Eğri Köprü) ile deri ustalarının ibadet edebilmesi için altından su geçen şekilde yapılmış Tabakhane Camii ve Hamamı görülecek önemli eserler arasındadır. Mostar turumuzun ardından Buna Nehri kaynağında yer alan Blagaj’a hareket ediyoruz (12 km). Yol üzerinde Mostar Havalimanı ve Yugoslavya döneminde uçaklar için dağın içine oyularak yapılan askeri sığınak alanını görüyoruz. Ardından, saniyede 43.000 litreye kadar su çıkan Buna Nehri kaynağına kurulmuş, Sarı Saltuk Tekkesi olarak da bilinen Blagaj (Alperenler) Tekkesi’ni ziyaret ediyoruz. Tekke içerisinde Ali Paşa Türbesi, Sarı Saltuk Türbesi, bayanlar mescidi, meydan odası, erkekler mescidi ve zikir odası, hamamcık, halvethane ve mutfak bölümü görülecektir. Dileyen misafirlerimiz nehre nazır avluda Türk çayı içerek serbest zaman geçirebilir. Bir sonraki durağımız, Yugoslavya’nın kurucusu Josip Broz Tito’nun mareşal ünvanını aldığı savaşın yaşandığı Jablanica (59 km). Aynı zamanda kuzu çevirmesiyle meşhur olan bu şehirde, 1943 yılında Tito’nun Alman Nazilere karşı verdiği mücadele sırasında yıkılan tarihi köprüyü ve olayların geçtiği alanı görüyoruz. Daha sonra Neretva Nehri kıyısında yer alan Konjic’e geçiyoruz (23 km). Yaklaşık 50 bin nüfuslu bu şirin şehirde, T.C. Karayolları ve TİKA tarafından restore edilen Osmanlı Köprüsü, Kırık Minareli Camii ve aslına uygun yenilenmiş mini çarşıyı görerek fotoğraf molası veriyoruz. Günün son durağı Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna (50 km). Akşam yemeğimizden sonra konaklama Saraybosna’daki otelimizde. Konaklama 4* veya 5* otellerde olacaktır.

Otelimizde alacağımız kahvaltının ardından saat 08.00’de check-out yaparak otelimizden ayrılıyoruz. İlk durağımız, 1992–1995 Bosna Savaşı sırasında Boşnakların hayatta kalmasında kritik rol oynayan Yaşam Tüneli oluyor. (Yoğunluk durumuna göre, turun aksamaması adına ziyaret rehber inisiyatifinde gerçekleştirilebilir.) Müze ziyaretimizin ardından Başçarşı’ya doğru hareket ediyoruz. Yol boyunca, savaşın izlerini hâlâ taşıyan binaları, Avrupa’nın ilk elektrikli tramvay hattını, Tito döneminde Yugoslav Halk Ordusu’na ait olup bugün Saraybosna Üniversitesi kampüsü olarak kullanılan yapıları, ABD’nin dünyadaki en büyük ikinci büyükelçilik binasını, Parlamento Binası, Saraybosna Şehir Müzesi’ni panoramik olarak görüyoruz. Başçarşı’ya varışımızın ardından ilk olarak, Bosna Hersek’in ilk Cumhurbaşkanı Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç’in anıt mezarının da bulunduğu Kovaçi Şehitliği’ni ziyaret ediyoruz. Daha sonra, Osmanlı döneminden günümüze ulaşan Arnavut kaldırımlı Boşnak–Türk Mahallesi’nden geçerek Başçarşı yaya turumuza başlıyoruz. Turumuz sırasında 18. yüzyıl Boşnak mimarisinin simgesi Sebil, Osmanlı’dan günümüze aktif kalan Bakırcılar Sokak, Çarşı Camii, Moriça Han ve Genç Müslümanlar Teşkilatı (Mladi Muslimani), Gazi Hüsrev Bey Camii ve Türbesi, Saat Kulesi, Kurşunlu Medrese, Gazi Hüsrev Bey Müzesi ve Kütüphanesi, Avrupa’nın ilk umumi tuvaleti, Birinci Dünya Savaşı’nın başladığı Latin (Hünkar) Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet adına yaptırılan Hünkar Camii, At Meydanı – Okmeydanı, Bakır Baba Camii, Ortodoks Kilisesi, Aliya İzzetbegoviç Parkı, Ferhadiye Camii ve Saraybosna’nın İstiklal Caddesi olarak bilinen Ferhadiye Caddesi, Musevi Sinagogu ile Katolik Katedrali (İsa’nın Kalbi Kilisesi) görülecek yerler arasındadır. Yürüyüşümüz sırasında ayrıca, savaşın acı hatıralarını simgeleyen Saraybosna Gülleri, Fırın Yeri Katliamı noktası, Sönmeyen Ateş Anıtı ve Markale Semt Pazarı Katliamı’nın yaşandığı alanı görüyoruz. Turumuzun son bölümünde, Avusturya–Macaristan döneminde belediye binası olarak inşa edilen ve savaş sırasında yakılarak birçok el yazmasının yok olduğu Vijećnica (Milli Kütüphane) binasını dışarıdan ziyaret ediyoruz.Başçarşı turu sonrasında serbest zaman veriyoruz. Rehberimizin belirlediği saatte Saraybosna Havalimanı’na hareket ediyor, pasaport ve gümrük işlemlerinin ardından TK1026 sefer sayılı uçuş ile saat 20.35’te İstanbul’a uçuyor, 23.40’ta İstanbul’a varıyoruz.

Böylelikle Balkan turumuzun sonuna geliyor, bir başka Toprak Turizm organizasyonunda yeniden görüşmeyi diliyoruz.